ტრასეკას სიახლეები 2025 ~ აგვისტოს I დეკადა

2025-08-21

                                        ***

ყაზახეთმა ოფიციალურად გახსნა საპატიო საკონსულო ინდონეზიის ქალაქ ბალიში, რითაც სათავე დაედო ყაზახეთ-ინდონეზიის ურთიერთობებს.

                                        ***

მოლდოვას ენერგეტიკის მინისტრმა, დორინ ჯუნგიეტუმ, გაზის მიწოდების დივერსიფიკაციისკენ სწრაფვის შესახებ განაცხადა, აზერბაიჯანული კომპანიების პირდაპირ ტენდერში მონაწილეობის ან მოლაპარაკებების მოწვევით. „მოლდოვაგაზის“ ლიცენზიის გაუქმების შემდეგ, სახელმწიფო კომპანია „ენერგოკომი“ მიწოდების მოვალეობებს 1 სექტემბრიდან აიღებს.

                                        ***

რუსეთის მიერ შავი ზღვის პორტებზე კონტროლის გამკაცრების პარალელურად, ყაზახეთი აჩქარებს ნავთობის ექსპორტის დივერსიფიკაციის მცდელობებს. ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის მილსადენით ნავთობის მზარდი მოცულობების და ბაქო-სუფსას მარშრუტისადმი ინტერესის განახლების გათვალისწინებით, ასტანა ამცირებს დამოკიდებულებას რუსულ ინფრასტრუქტურაზე. პრეზიდენტ ტოკაევის თურქეთში ბოლოდროინდელი ვიზიტი ხაზს უსვამს სამხრეთ კავკასიაში უსაფრთხო და სუვერენული ენერგეტიკული დერეფნებისკენ სტრატეგიულ სწრაფვას.

                                        ***

ავაზაში (თურქმენეთი) გამართულ გაეროს განვითარების კონფერენციაზე უზბეკეთის, თურქმენეთისა და აზერბაიჯანის ლიდერებმა ენერგეტიკის, ტრანსპორტის, მრეწველობისა და სოფლის მეურნეობის სფეროში თანამშრომლობის გაფართოება განიხილეს. წარმოდგენილი იყო ინიციატივები: TRACECA-ს ფონდი, მრავალმხრივი ნებართვების სისტემა, ციფრული კონცეფცია, სტრატეგია 2027–2036 წლებისთვის. ორმხრივი შეხვედრები გაიმართა თურქეთის, თურქმენეთისა და ყირგიზეთის დელეგაციებთან, სადაც განიხილეს თურქეთში დაგეგმილი შეხვედრა, პროექტებში თურქმენეთის მონაწილეობის გაზრდა, ქარავნის კონცეფცია და ტრასეკას ინიციატივებში ყირგიზეთის როლის გაძლიერება.

                                        ***

აზერბაიჯანმა და ყაზახეთმა დაიწყეს ზღვის ფსკერის კვლევები ტრანსკასპიური ბოჭკოვანი ოპტიკური კაბელისთვის, რომელიც აზიასა და ევროპას შორის დამაკავშირებელი „ციფრული აბრეშუმის გზის“ პროექტის ნაწილია. 380 კმ-იანი ხაზი გააძლიერებს რეგიონულ კავშირს და კასპიის ზღვას ციფრულ ცენტრად გარდაქმნის.

                                        ***

ირანი და აზერბაიჯანი შეთანხმდნენ სასაზღვრო ძირითადი პროექტების, მათ შორის ასტარას ტერმინალისა და საზღვრისპირა ხიდების დაჩქარებულ განხორციელებაზე. ინიციატივის მიზანია ვაჭრობისა და რეგიონული ლოჯისტიკის გაძლიერება, დაგეგმილია მაღალი დონის ვიზიტები და ერთობლივი კომისიის მოლაპარაკებები.

                                        ***

რუმინეთის ენერგეტიკის მინისტრის თქმით, „შავი ზღვის ენერგიის“ პროექტი, რომელიც აზერბაიჯანს ევროპასთან აკავშირებს, მალე მწვანე წყალბადის ექსპორტს შეუწყობს ხელს. ტრანსნაციონალური დერეფნის მიზანია რეგიონული ენერგეტიკული უსაფრთხოების გაძლიერება და განახლებადი ენერგიის სფეროში თანამშრომლობის გაღრმავება.

                                        ***

უზბეკეთი აძლიერებს ტექნოლოგიურ კავშირებს ჩინეთთან, რადგან UzElTechSanoat-ი და China Electronics Corporation უზბეკეთში ერთობლივ პროექტებს, ტექნოლოგიების გადაცემასა და წარმოებას განიხილავენ. ეს ნაბიჯი მაღალტექნოლოგიური წარმოების ხელშეწყობას და სტრატეგიული თანამშრომლობის გაღრმავებას ისახავს მიზნად.

                                        ***

უზბეკეთმა და ინდონეზიამ ხელი მოაწერეს ახალ შეთანხმებას, რომელიც მიზნად ისახავს სამოქალაქო ავიაციისა და მომლოცველთა ტურიზმის განვითარებას, ავიაკომპანიების შეზღუდვების მოხსნას, ახალი მარშრუტების დამატებას და ყოველკვირეული რეისების 56-მდე გაზრდას. შეთანხმება მხარს უჭერს უზბეკეთის 2030 წლის მიზანს, რომელიც საჰაერო მიმოსვლის ოთხჯერ გაზრდას გულისხმობს.

                                        ***

აშშ-ის შუამავლობით, აზერბაიჯანმა და სომხეთმა ხელი მოაწერეს ისტორიულ სამმხრივ შეთანხმებას, რომელიც მშვიდობის, ეკონომიკური შესაძლებლობებისა და რეგიონული კავშირის ახალ ერას იწყებს.

                                        ***

ირანი ეწინააღმდეგება აზერბაიჯანის ზანგეზურის დერეფნის გეგმას და მას აშშ-ს მიერ მხარდაჭერილ პროექტად მიიჩნევს, რომელსაც შეუძლია შეასუსტოს თეირანის გავლენა, გააძლიეროს ნატოს ყოფნა სამხრეთ კავკასიაში და შეცვალოს რეგიონული ძალაუფლების დინამიკა ირანის ინტერესებისთვის არახელსაყრელი გზებით.

ინფო: The Caspian Post, IGC TRACECA.